{"id":"566ad555-d90b-445e-aefc-c8c1d125fec0","type":"DATASET","name":"Monumenten Arnhem","slug":"monumenten-arnhem","description":"Binnen monumenten kan een onderscheid gemaakt worden tussen twee soorten objecten: rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten. Een rijksmonument is van nationaal belang, vanwege de schoonheid, betekenis voor de wetenschap of de cultuurhistorische waarde. Een rijksmonument moet minimaal vijftig j...","free_access_class":"UNKNOWN","auth_type":"UNKNOWN","homepage_url":"https://data.overheid.nl/data/dataset/monumenten-arnhem","docs_url":"https://data.overheid.nl/data/dataset/monumenten-arnhem","repo_url":null,"status":"ACTIVE","verification_state":"UNVERIFIED","tags":[],"logo_url":"https://www.google.com/s2/favicons?sz=64&domain=data.overheid.nl","primary_source_url":"https://geo.arnhem.nl/arcgis/rest/services/OpenData/Monumenten/MapServer/WFSServer?request=GetCapabilities&service=WFS","extraction_confidence":"0.00","created_at":"2026-07-02T10:19:54.408Z","updated_at":"2026-07-04T15:16:21.137Z","last_verified_at":null,"deprecated_at":null,"ranking_score":37,"last_ranked_at":"2026-07-02T20:11:07.459Z","last_seen_at":null,"last_validated_at":null,"last_uptime_at":null,"search_vector":"'arnhem':2A 'belang':23B 'betekeni':27B 'binnen':3B 'cultuurhistorisch':33B 'de':25B,29B,32B 'een':6B,18B,35B 'en':15B 'gemaakt':8B 'gemeentelijk':16B 'j':40B 'kan':5B 'minima':38B 'moet':37B 'monumenten':1A,4B,17B 'nationa':22B 'objecten':13B 'onderscheid':7B 'rijksmonu':19B,36B 'rijksmonumenten':14B 'schoonheid':26B 'soorten':12B 'tussen':10B 'twee':11B 'van':21B 'vanweg':24B 'vijftig':39B 'voor':28B 'waard':34B 'wetenschap':30B 'worden':9B","popularity_score":"0.0000","maintenance_score":"0.9000","institution_id":null,"institution_type":null,"country_code":"NL","official_confidence":0,"proof_summary":"Confidence: 0%","source_seed_url":null,"is_public_sector":true,"published_at":"2026-07-03T09:44:00.000Z","geographic_scope":"NATIONAL","api_details":null,"dataset_details":null,"latest_check":{"id":"dc887d37-a8f3-49f4-b480-ae3447bf71d9","entry_id":"566ad555-d90b-445e-aefc-c8c1d125fec0","status":"UNVERIFIED","last_checked_at":"2026-07-04T15:16:20.971Z","p50_latency_ms":942,"p95_latency_ms":null,"last_error":"Distribution check returned HTTP 500","consecutive_failures":1,"created_at":"2026-07-02T16:20:31.277Z","updated_at":"2026-07-04T15:16:20.971Z","consecutive_successes":0},"data_profile":{"id":"0baa0932-840d-4265-a214-97e2e022346a","entry_id":"566ad555-d90b-445e-aefc-c8c1d125fec0","profile_source":"arcgis","profile_kind":"dataset","dataset_id":null,"fields":[{"name":"OBJECTID","type":"oid","label":null,"description":null},{"name":"STATUSCODE","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"STATUS","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"GM_BESLUITBWDATUM","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"GM_BESLUITBWNUMMER","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"RM_AANWIJZINGSDATUM","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"RM_NUMMER","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"OMSCHRIJVING","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"SOORT","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"BOUWJAAR","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"TOELICHTING","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"BUURTNAAM","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"WIJKNAAM","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"SHAPE","type":"geometry","label":null,"description":null},{"name":"SHAPE.STArea()","type":"double","label":null,"description":null},{"name":"SHAPE.STLength()","type":"double","label":null,"description":null},{"name":"BESLUITNR","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"DATUM","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"NAAM","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"KWALIFICAT","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"VOLGORDE","type":"string","label":null,"description":null},{"name":"URL","type":"string","label":null,"description":null}],"field_count":22,"sample_records":[{"SOORT":"park","STATUS":"Gemeentelijk monument","BOUWJAAR":null,"OBJECTID":1,"WIJKNAAM":"Elden","BUURTNAAM":"Elden","RM_NUMMER":null,"STATUSCODE":"GM","TOELICHTING":"DRIELSEDIJK Z.N. PARK WESTERVELD TE ELDEN                                                                                       01.04.2009\r\n\r\nobjectno.  : 17. \t\r\naanlegjaar: 18de-20ste eeuw \r\ntuinstijl      : elementen landschapsstijl\r\narchitect   :  \r\n\r\n- Motivering\r\nHet terrein is van algemeen belang voor de gemeente Arnhem wegens stedenbouwkundige/landschappelijke waarden, tuinhistorische en cultuurhistorische waarden. \r\n\r\n- Toelichting motivering \r\nHet terrein van het voormalige landgoed Westerveld, nu park Westerveld, kent een rijke historische gelaagdheid en bevat, rondom de in de 18de eeuw gevormde kolk, restanten uit de 19de-eeuwse en 20ste-eeuwse ontwikkelingsfasen van het landgoed. \r\n\r\n- Stedenbouwkundige/landschappelijke waarden:\r\nHet park Westerveld bevat restanten van het vroegere landgoed Westerveld, dat tot ontwikkeling kwam bij de in 1740 bij een dijkdoorbraak gevormde kolk. Ondanks de vele structuurwijzigingen en het verdwijnen van het oude landhuis is de oorspronkelijke constellatie van landgoedkern met functionele bebouwing (boerderij, tuinmanswoning), wandelpark(bos), nuts- en siertuinen en bouw- en weidelanden nog herkenbaar. Als geheel vormt het park met zijn historische artefacten en groen een zeer markant element aan de rand van de bebouwde kom van Elden, een gebied met een voor zijn omgeving hoge beeldwaarde, met name vanaf de Drielsedijk. Overal rond en binnen het terrein zijn aardige overzichten over en doorzichten op markante structuren en gebouwen te zien. Met name de grillig gevormde kolk met zijn zwaar beplante oevers is binnen het gebied een element met een hoge landschappelijke waarde. Dit geldt ook voor het zicht over het ensemble bestaande uit de akker, de oude 19de-eeuwse bijgebouwen en het \"parkbos\" met kolk vanaf de Drielsedijk.  \r\nOmringende structuren en relicten binnen het terrein herinneren overigens ook aan prestedelijke ontwikkelingen in het stadslandschap en zijn daarmee van belang voor de historische gelaagdheid in het stadsbeeld van Arnhem. \r\n \r\n- Tuinhistorische en tuinarchitectonische waarden:\r\nHet park Westerveld heeft enige tuinhistorische waarde als in de gemeente Arnhem karakteristiek voorbeeld van een historisch landgoedterrein, dat in zijn huidige gedaante tot stand is gekomen in verschillende fasen in de 19de en 20ste eeuw. Hierbij is vooral een oudere kolk, ontstaan bij een dijkdoorbraak in 1740, een vormend én consistent element is gebleken. Uit diverse perioden zijn relicten op min of meer herkenbare wijze zichtbaar gebleven. \r\n\r\nZij geven een beeld van de diverse ruimtelijke ingrepen in  het terrein, die om functionele dan wel esthetische redenen werden doorgevoerd, zowel in aan de Landschapsstijl verwante trant (slingerpaden rond de kolk, relicten beplanting rond de kolk) als meer formele structuren (het kaarsrechte Perenlaantje) of puur functionele toevoegingen (bijgebouwen). \r\nVan tuinhistorische betekenis zijn verder de vele historische groenelementen (solitairen rondom de kolk, de beplanting van het perenlaantje, stinzenplanten ), de relicten van oude slingerpaden rond de kolk, de situering van oude boerderij en tuinmanswoning met tuinmuur, en de wederopbouwboerderij als markante focuspunten in de aanleg. \r\nDe oorspronkelijke, zeer eenvoudige landschappelijke aanleg die in de 19de eeuw tot stand kwam bij de vooral functioneel ingerichte landgoedkern, is vooral rond de kolk nog goed herkenbaar en heeft enige tuin- en landschapsarchitectonische kwaliteit. \r\n\r\n- Cultuurhistorische waarden:\r\nHet Park Westerveld is van cultuurhistorische waarde als relict van een in de 19de eeuw tot wasdom gekomen landgoed, dat van oorsprong een klassieke opzet heeft gehad met landgoedkern met landhuis, bijgebouwen, boerderij, tuinmanswoning, wandelpark, nuts- en siertuinen en bouw- en weidelanden. Ondanks de vele wijzigingen en het verdwijnen van het landhuis zijn in het gebied voldoende relicten behouden gebleven om een beeld te geven van de verschillende ontwikkelingsfasen van het goed. De buitengewoon grote kolk heeft niet alleen cultuurhistorische waarde als onderdeel van de parkaanleg, maar ook als herinnering aan de vermaarde dijkdoorbraak van 1740. Het landgoed Westerveld is van grote betekenis geweest voor de ontwikkeling van het dorp Elden en omgeving. \r\n \r\nHet park Westerveld met diverse artefacten en gebouwen is op basis van bovenstaande motivering beschermenswaardig als gemeentelijk monument in de gemeente Arnhem. Niet-beschermenswaardige onderdelen zijn in de redengevende beschrijving aangegeven.    \r\n\r\n- Historische ontwikkeling van landgoed en park in hoofdlijnen \r\nTen westen van het oude dorp Elden kwam in de 18de eeuw het landgoed Westerveld tot ontwikkeling. Oorspronkelijk zou in deze omgeving een hofstede annex herberg hebben gestaan, die bij de dijkdoorbraak in de nacht van 23 op 24 december 1740 werd verwoest. Door de dijkdoorbraak ontstond in deze omgeving een grote kolk. \r\nOp een kaart van het gebied, gemaakt in 1748, acht jaar dus na de dijkdoorbraak, staat er ter plekke van het latere landhuis een tweetal gebouwen, bereikbaar via een dubbele oprijlaan vanaf de dijk. In deze periode was het goed eigendom van Willem-Jan Tulleken, die het na het van zijn vader te hebben overgenomen, heeft uitgebreid. In de jaren zeventig van de 18de eeuw werd het goed het zomerverblijf van Willem-Jans zoon Rutger Tulleken, die volgens bronnen het landgoed heeft uitgebreid en verfraaid. In deze periode wordt het goed ook voor het eerst als \"Westerveld\" op een kaart uit 1776 vermeld. \r\nIn 1782 ging het goed over in handen van de zoon van Rutger Tulleken, eveneens een Rutger, bekend als Schepen van de stad Arnhem en Heemraad van de Over-Betuwe. Hij was getrouwd met Anna Françoise van Pabst. Hun dochter Johanna en haar echtgenote Willem Roodbeen, vanaf 1813 burgemeester van Elden, vestigden zich op Westerveld. Het huis fungeerde als ambtswoning. In 1815 vond opnieuw een eigendomswisseling plaats toen het goed werd verkocht aan de gepensioneerde ritmeester Joannes Joseph Debets en zijn vrouw Catharina Cornelia Watson. Zij was afkomstig van de plantage 's-Gravenhage in een Nederlandse kolonie in Rio Berbice in Brits-Guyana. In 1818 werd uit dit huwelijk een dochter geboren, Catharina Josephina (1818-1889), die in 1835 trouwde met Eduwardus Ludovicus, baron Van Voorst tot Voorst (1810-1891). Het paar vestigde zich op Westerveld en bracht het tot grote bloei. Zo werden er stallen gebouwd en in 1836 de boerderij aan de Drielsedijk (nr.3). Op het landgoed werd onder meer tabak verbouwd. De teelt hiervan was in de loop van de 19de eeuw een belangrijke inkomstenbron voor de Eldenaren geworden. \r\nNa Eduwardus' dood in 1891 nam de jonge baron Walter het goed over. Ook hij heeft veel voor de ontwikkeling van Westerveld betekend. Het goed werd uitgebreid met een jachtopzienerswoning (Drielsedijk 5), de paardenstallen werden vergroot en er werd een oprijlaan aangelegd vanuit de Klapstraat, die de baron liet beplanten met tachtig verschillende perenrassen. Een van zijn zussen, Valentina Josephina (1853-1926) trouwde met Ignatius Wolterus Vos de Wael (1840-1904), bouwheer van het nabijgelegen Huize Oosterveld (1886). Na het overlijden van baron Walter nam diens zoon, ook Walter genaamd, het goed over. Door financiële tegenslagen en een verkwistende levenstijl ging Walter in 1930 failliet, waarna Westerveld werd verkocht en voor het grootste deel in handen kwam van de familie Vellegersdijk uit Den Haag, die er een groente- en fruitkwekerij vestigde. Tussen de rozentuin en de kolk werd een tennisbaan aangelegd. De kolk heeft in de landgoedperiode jarenlang als karpervijver gefungeerd. \r\nWesterveld werd in september 1944 in gebruik genomen als lokaal hoofdkwartier van de Duitse bezetter, hetgeen het einde inluidde van het landhuis, dat ruim twee maanden later door de geallieerden werd gebombardeerd. De ruïne van het huis werd na de oorlog opgeruimd, het puin deels verspreid over het terrein en langs de oevers van de kolk. Niet ver van de bouwplaats van het verdwenen landhuis werd in 1947 de boerderij Drielsedijk 7 gebouwd, waar het fruitbedrijf werd voortgezet. \r\nNa nog enkele eigendomswisselingen kwam het voormalige landgoed in 1970 in het bezit van de gemeente Arnhem, die het om liet vormen tot een wijkpark. In 1976 vond nog een uitbreiding in oostelijke richting plaats en werd er een wetering aangelegd om de waterhuishouding in het gebied te verbeteren. Het hierdoor in tweeën gedeelde perenlaantje werd door de aanleg van de Van Voorst tot Voorstbrug in 1995 weer tot één geheel gemaakt. \r\n\r\nAanleg landgoed\r\nDe kern van het landgoed Westerveld is altijd van vrij bescheiden omvang gebleven. Volgens de oude kaarten van het terrein is er nooit sprake geweest van een uitgesproken monumentale aanleg rond het huis. De landgoedkern kende een divers gebruik en bestond uit een mengeling van nuts- en siergedeelten, waarbij de functionele rangschikking van de diverse complexonderdelen door de tijd heen de boventoon voerde. Rond de kernbebouwing was sprake van een eenvoudig erf, waarop nuts- en siertuinen aansloten, deze laatste vermoedelijk zonder bijzondere aanleg of inrichting. Aan de noordzijde van het landhuis, waarvan de voorgevel gericht was op de Drielsedijk, ontstond, vermoedelijk pas in het begin van de 20ste eeuw een min of meer formeel-landschappelijke aanleg, bestaande uit een eenvoudig gebogen padenstelsel, dat een groot grasveld met smalle bloemenborders omzoomde (op een plattegrond uit 1916 wordt dit gedeelte van de tuin \"Rozengaarde\" genoemd), terwijl flinke boomgroepen ter weerszijden van het huis schilderachtige coulissen vormden. Van deze aanleg is niets meer aanwezig, behoudens een stukje van één van de paden en mogelijk enkele bomen in het huidige bosperceel aan de Drielsedijk. \r\nHoewel niet op oudere kaarten aangegeven, zullen de oevers van de kolk al snel tot een soort \"wandeling\" zijn herschapen. De grillige contouren van de kolk, die door een wandelpad langs de oevers worden gevolgd, passen uitstekend in een volgens de ideeën van de landschapstijl vormgegeven aanleg. Inmiddels tot forse exemplaren uitgegroeide bomen, waaronder grote paardenkastanjes (soms in kleine groepen), platanen, eiken en beuken vormen belangrijke accenten in deze aanleg. Enkele grote oude wilgen langs de noord- en oostflanken van de kolk zijn wellicht nog relicten van de oude kolkoeverbegroeiing, die ontstond op het zand dat het rivierwater in de kolkdiepten had losgewoeld en had uitgespreid over de naaste omgeving. \r\nDe wat formelere structuur ten zuiden van het vroegere landhuis, vooral bepaald door het kaarsrechte, op de achtergevel van het huis toelopende en nog steeds bestaande perenlaantje, ontstond waarschijnlijk pas aan het einde van de 19de eeuw, mogelijk met gebruikmaking van een deel van een ouder laantje. Ten zuiden van de kolk ontstond in de loop van de 19de eeuw een eenvoudig \"wandelbos\", ontsloten door enkele rechte paden, die, afgaande op de kadastrale kaart van 1832 werden geprojecteerd op oude perceelsgrenzen die het bosgebiedje omsloten. Van deze structuren is thans nauwelijks meer iets aanwezig. \r\n\r\nDe oude aanleg ten oosten van het verdwenen landhuis is nog deels afleesbaar via de locatie van de nog bestaande landgoedbebouwing: de boerderij, de jachtzienerswoning en een deel van de oude tuinmuur op de grens van de landgoedtuin en het erf van de boerderij. De vorm van de grote akker ten oosten van de boerderij is nog goed herkenbaar op de oude kaarten van het gebied. Dit perceel is lang als akker en deels als boomgaard in gebruik geweest. \r\n\r\nHoofdtijdvakken in de aanleg\r\nGlobaal kunnen zeven hoofdtijdvakken in de ontwikkeling van het gebied en de aanleg van het park worden herkend. In het volgende overzicht worden ze opgesomd met daarbij de nog aanwezige historische elementen en relicten uit die perioden:\r\n\r\n1. Het tijdvak vóór de dijkdoorbraak (vóór 1740)\r\n - locatie Klapstraat\r\n\r\n2. Dijkdoorbraak 1740-eind 18de eeuw, landgoedvorming vanaf circa 1745\r\n- de kolk, met nood- of ringdijk aan de noordzijde en kweldam\r\n- relicten oeverbegroeiing (wilgen)\r\n- aanzet aanleg wandeling rond de kolk?\r\n- perceelsindeling landbouwgronden ten oosten van de landgoedkern (mogelijk teruggaand op oudere situatie)\r\n- de locatie van de verdwenen landgoedkernbebouwing, wellicht met funderingsresten\r\n\r\n3. Verdere ontwikkeling landgoed (1) eerste helft 19de eeuw\r\n- aanleg wandeling rond de kolk?\r\n- boerderij\r\n\r\n4. Verdere ontwikkeling landgoed (2) tweede helft 19de eeuw\r\n- jachtopzienerswoning\r\n- tuinmuur\r\n- huidige ontsluiting van het park vanaf de Drielsedijk, ten westen van de boerderij\r\n- aanleg perenlaantje, ontsluiting naar de Klapstraat\r\n\r\n5. De nadagen van het landgoed (eerste helft 20ste eeuw)\r\n- deel van de beplanting rond de kolk\r\n\r\n6. Het einde van het landgoed (circa 1950)\r\n- boerderij Drielsedijk 7\r\n- verspreid liggende puinresten landhuisbebouwing, met name langs kolkoevers\r\n\r\n7. Nieuwe parkaanleg (vanaf circa 1970)\r\n- gedeeltelijke herinrichting park\r\n- wetering met brug\r\n- padenstelsel zuidelijke parkgedeelte\r\n- vernieuwing beplanting perenlaantje\r\n\r\n\r\nLiteratuur en bronnen:\r\n- H. ter Bals, Wie niet weg is, is gezien! Landgoed speelt verstoppertje in Arnhem Zuid. Een zoektocht naar de geschiedenis van het park Westerveld, en hoe deze weer in beeld gebracht kan worden, Stagerapport Hogeschool Larenstein, in opdracht van de gemeente Arnhem, april 2006 \r\n- C.J.B.P. Frank en J.H.J. van Hest, Elden, Betuws dorp in Arnhem-Zuid, Arnhemse Monumenten Reeks 10, Arnhem-Utrecht 2002\r\n- H.J. Versfelt, De Hottinger-atlas van Noord- en Oost-Nederland 1773-1794, Groningen 2003\r\n- Grote Historische Atlas van Nederland 12:50000, deel 3 Oost-Nederland 1830-1855, Groningen 1990\r\n- Historische Atlas Gelderland, Chromotopografische Kaart des Rijks 1: 25.000, Den Ilp 1989\r\n- Kadastrale Atlas Gelderland 1832. Arnhem, Arnhem 1986\r\n- Topografische kaart No 40 B Arnhem, verkend in 1953 en 1954, uitgave z.p. 1958\r\n- Diverse historische kaarten\r\n\r\nBESCHRIJVING (09-08-2006):\r\n\r\n- Ligging\r\nHet park Westerveld ligt in Arnhem-Zuid, en wel ten noordoosten van de oude dorpskern van Elden en ten zuiden van de Drielsedijk, die ter hoogte van het park een opvallend bocht in noordelijke en westelijke richting maakt. \r\n\r\n- Algemeen\r\n\r\nHoofdvorm, ontsluiting en locatie van de belangrijkste gebouwen\r\nDe onregelmatige hoofdvorm van het terrein wordt aan de noordzijde vooral bepaald door de opvallende curve, die de Drielsedijk hier maakt. Deze dijk is evenals de westelijk gelegen Klapstraat een oude, vormende structuur, dit in tegenstelling tot de na 1970 gegraven watersingel, die de zuidzijde begrenst, al volgt deze wel een historische perceelsstructuur.  Ook het zuidelijke deel van het Perenlaantje, gelegen ten zuiden van de watersingel, behoort bij het gebied. Dit laantje vangt aan bij de Klapstraat en loopt in noordoostelijke richting, via een moderne betonnen brug over de singel, door tot de vroegere landgoedkern ten zuidoosten van de boerderij Drielsedijk 7. \r\n\r\nHet park kan worden opgedeeld in vijf sectoren, elk met zijn eigen sfeer.\r\n1. Het besloten noordwestelijke deel, bestaande uit de grote, onregelmatige gevormde kolk, omgeven door dicht bosgebied \r\n    met smalle kronkelende, onverharde paadjes.\r\n2. Het zuidwestelijke deel, bestaande uit een vrij jonge halfopen parkaanleg (na 1970), in aansluiting op jonge watersingel, met \r\n    eenvoudige brede verharde wandelpaden.\r\n3. Het middendeel, bestaande uit de vroegere landgoedkern met centrale open ruimte (de plek van het verdwenen landhuis), \r\n    omgeven door relicten van de oude landgoedbebouwing (erven en gebouwen Drielsedijk 3 en 5), de historische tuinmuur, en \r\n    de wederopbouwboerderij Drielsedijk 7.\r\n4. Het open oostelijke gedeelte, bestaande uit een grote akker.\r\n5. Het Perenlaantje: lijnvormige structuur, die het park verbindt met de bebouwde kom van Elden. Het historische karakter van \r\n    het laantje wordt benadrukt door de gereconstrueerde klinkerverharding.\r\n\r\nDe hoofdtoegang bevindt zich aan de noordoostzijde, direct ten noordwesten van het erf van de boerderij Drielsedijk 3; secundaire toegangen tot het openbare terrein (voor voetgangers en fietsers) bevinden zich aan de Klapstraat (Perenlaantje en een pad ten noorden van de watersingel; vanaf dit pad zijn er enkele kleinere toegangen tot het groengebied).\r\nHet park wordt ontsloten door een netwerk van paden, waarvan het merendeel in het zuidelijke deel van het park, van vrij recente datum is en geen historische waarde bezit. Van 19de-eeuwse oorsprong is het toegangspad vanaf de Drielsedijk, ten noordwesten van de boerderij op nr.3. Dit pad loopt in noordwestelijke richting en vertakt zich uiteindelijk in een smal gedeelte dat naar de kolk leidt, en een pad, dat in zuidelijke richting over het voormalige landhuisterrein loopt en aansluit op het Perenlaantje. Tot de oudere padenstructuren behoort ook de wandeling rondom de grillig gevormde grote kolk, die een aanzienlijk deel van het parkgebied in beslag neemt. Het betreft een smal, onverhard voetpad, waarop her en der zijpaadjes aansluiten, die echter alle van vrij recente datum lijken te zijn en niet beschermenswaardig. De ontsluitingspaden van de erven Drielsedijk 3 en 5 gaan terug op historische structuren. Het wandelpad langs de watersingel is van vrij recente datum en niet beschermenswaardig.\r\n\r\nIn en langs de randen van het park staan enkele gebouwen, die slechts ten dele behoren tot de historische landgoedbebouwing. Van 19de-eeuwse oorsprong en onderdeel van het oude landgoed zijn de gave hallehuisboerderij Drielsedijk 3 (gemeentelijk monument) en de ten zuidwesten hiervan gelegen voormalige jachtopzienerswoning, die eveneens nog goed herkenbaar is. Ten westen van het in de Tweede Wereldoorlog verwoeste landhuis verrees een eenvoudige T-boerderij, die met het voorhuis staat gericht op het noordwesten (kolk met bosgebied) en met het bedrijfsgedeelte naar het hoofdpad. Deze boerderij vormt door zijn centrale ligging min of meer de kernbebouwing van het park. \r\nAan de Klapstraat bevinden zich twee in het parkbos liggende percelen met naoorlogse bungalows, die buiten het bestek van het park vallen en niet beschermenswaardig zijn.\r\n\r\nBijzondere beplanting\r\nMet name in het noordwestelijke deel van het park, rondom de grote kolk, is sprake van een bijzondere beplanting, die in oorsprong terug gaat op de landgoedperiode. Het betreft vooral tot volle wasdom gekomen exemplaren van paardenkastanjes, bruine en groene beuken, esdoorns, een enkele plataan, acacia, eiken en wilgen. Aanvankelijk hebben deze vermoedelijk deels vrij gestaan of in kleine groepen of singels, en zijn ze pas later door verdichting van de begroeiing rond de kolk, onderdeel geworden van het bos. Rondom de kolk zijn ook verschillende planten aangetroffen, die tot de stinzenmilieus kunnen worden gerekend, zoals wrangwortel, sneeuwklokje en sneeuwbes. Andere, voor landgoederen kenmerkende planten en bomen, zoals gele kornoelje, vederesdoorn, rode beuk, hulst, mahonie, egelantier zijn ook rond de kolk geconstateerd. Het is echter niet in alle gevallen duidelijk, in hoeverre deze soorten in de landgoedperiode al aanwezig waren of pas in een recenter verleden zijn verschenen.\r\nHet Perenlaantje verdient aparte vermelding. Deze eind 19de eeuw aangelegde structuur werd beplant met een groot aantal (80!) verschillende perenrassen. \r\nDeze beplanting is door de jaren heen in fasen vernieuwd, maar de oorspronkelijke opzet is nog steeds zeer herkenbaar aanwezig.\r\n\r\nBijzondere artefacten\r\nIn het park van Westerveld bevinden zich enkele artefacten met historische waarde. De volgende onderdelen zijn beschermenswaardig:\r\n- de tuinmuur op de perceelsgrens tussen het erf van Drielsedijk 3 en het centrale open gedeelte (landgoedkern). De tuinmuur, \r\n  grotendeels opgetrokken in machinale baksteen in kruis- en vlaamsverband, bezit lisenen en ter afsluiting een bloktandlijst en  \r\n  een ezelsrug van baksteen, datering circa 1900. Het noordelijke deel van de muur lijkt van wat oudere datum te zijn, gezien \r\n  de aangetroffen muurfragmenten in midden 19de-eeuwse handvormbaksteen. \r\n- puinresten langs de oevers van de kolk\r\n- restanten van een betonnen bordestrap, oostelijke kolkoever\r\n- funderings- en muurresten ten oosten van de kolk en dode kolkarm\r\n\r\nSamenvattend zijn de volgende onderdelen van het Park Westerveld beschermenswaardig:\r\n\r\n1. Het tijdvak vóór de dijkdoorbraak (vóór 1740)\r\n- akker ten oosten van de landgoedkern (met name het open karakter van dit gebiedsdeel)\r\n\r\n2. Dijkdoorbraak 1740-eind 18de eeuw, landgoedvorming vanaf circa 1745\r\n- de kolk met kweldam en ringvormige dijk (nood- of ringdijk, waarop de huidige dijk verrees)\r\n- relicten oeverbegroeiing (wilgen)\r\n- aanzet aanleg wandeling rond de kolk?\r\n- perceelsindeling landbouwgronden ten oosten van de landgoedkern (mogelijk teruggaand op oudere situatie\r\n- de locatie van de verdwenen landgoedkernbebouwing, wellicht met funderingsresten\r\n\r\n3. Verdere ontwikkeling landgoed, 19de eeuw\r\n- wandeling rond de kolk met beplanting\r\n- boerderij (1836)\r\n- jachtopzienerswoning (circa 1880)\r\n- tuinmuur\r\n- huidige ontsluiting van het park vanaf de Drielsedijk, ten westen van de boerderij\r\n- Perenlaantje met beplanting en gereconstrueerde klinkerbestrating\r\n\r\n4. De nadagen van het landgoed (eerste helft 20ste eeuw)\r\n- deel van de beplanting rond de kolk\r\n- overige muurresten, relicten rond kolk\r\n\r\n5. Het einde van het landgoed (circa 1950)\r\n- boerderij Drielsedijk 7\r\n- verspreid liggende puinresten landhuisbebouwing, met name langs kolkoevers\r\n\r\n6. Nieuwe parkaanleg (vanaf circa 1970)\r\n- geen uit cultuurhistorisch oogpunt beschermenswaardige relicten\r\n\r\nBeschrijving boerderij Drielsedijk 3 (gemeentelijk monument)\r\nBoerderij van het hallehuistype met middenlangsdeel, gelegen op een flauwe aanberming aan de zuidzijde van de Drielsedijk. De boerderij heeft een rechthoekige plattegrond, één bouwlaag en een zeer fors zadeldak met wolfeinden boven de voor- en achtergevel. Het dak bezit nog deels zijn rietdekking (rechter dakschild boven bedrijfsgedeelte), maar de meeste dakvlakken zijn thans met moderne sneldekpannen belegd. De zinken goten zijn niet oorspronkelijk. Op de nok boven het woongedeelte bevindt zich een bakstenen schoorsteen. Voorts houten windveren.\r\nDe boerderij is links voor onderkelderd met een vrijwel bovengronds gelegen kelder, waarboven zich een opkamer bevindt.\r\nDe gevels zijn gemetseld in baksteen (handvormsteen) in kruisverband en gedeeltelijk voorzien van een gecementeerd plint. Bij voor- en achtergevel bevinden zich bakstenen vlechtingen langs de schuine zijden.\r\nDe voorgevel is vier traveeën breed en asymmetrisch van indeling. In het midden en rechts bevinden zich in totaal twee grote vensters met strekken, houten lekdorpels, gepende kozijnen met luiksponning, enkelruits schuiframen met 12-ruits bovendelen en opgeklampte houten luiken. Links bevindt zich een ingang met strek, kraaldelen deur met enkelruits raampje met beschermrooster en een 12-ruits bovenlicht. Geheel links bevindt zich een klein opkamervenster met 4-ruits raampje. In de zolderverdieping bevinden zich twee vensters met rollaag, kozijnen met luiksponning en 9-ruits ramen. Het metselwerk gaat grotendeels schuil achter klimop. De rechter zijgevel heeft in het woongedeelte links twee vensters met kozijnen met tussenstijl en twee enkelruits draairamen en gecementeerde lekdorpels. Deze vensters zijn niet oorspronkelijk. In het bedrijfsgedeelte bevinden zich twee houten opgeklampte mestdeurtjes onder ½-steens korfbogen. Aan de onderzijde bevindt zich een rollaag. Het linker deurtje is naderhand voorzien van een klein ruitje. Het oude hang- en sluitwerk is nog aanwezig.\r\nDe linker zijgevel heeft geheel rechts een keldervenster met gepend kozijn, houten lekdorpel, 4-ruits raam en diefijzers. Links hiervan bevindt zich een modern venster met dubbel 2-ruits draairaam onder een hierboven opgewipt dakschild (niet oorspronkelijk). In het bedrijfsgedeelte links bevinden zich twee opgeklampte houten mestdeurtjes onder ½-steens korfbogen. In de mestdeurtjes zijn kleine ruitjes aangebracht. Het oude hang- en sluitwerk is nog aanwezig. Rechts (naast het opgewipte gedeelte) bevindt zich een klein venstertje. De achtergevel heeft een symmetrische indeling en bevat in het midden de brede dubbele houten opgeklampte deeldeur onder een 1½-steens korfboog met hardstenen geboortestenen en sluitsteen. Deze laatste is voorzien van het bouwjaar van de boerderij: 1836. In de dagkanten bevinden zich hardstenen hoek- en duimblokken. In de deeldeuren kleine 2-ruits raampjes. Aan weerszijden van de deeldeur bevindt zich een halfrond stalvenster met bakstenen lekdorpel, ½-steens rondboog en een 3-ruits houten stalraam. Uiterst links en rechts bevinden zich houten opgeklampte staldeuren onder steens korfbogen met hardstenen sluitsteen. Oud hang- en sluitwerk en hardstenen duimblokken. Rollagen aan de onderzijde. In de zolderverdieping bevinden zich twee zware gepende kozijnen met houten opgeklampte luiken en rollagen aan de onderzijde. In de gevel diverse muurankers met ingesneden decoraties.\r\nDe boerderij bezit nog een grotendeels authentieke gebintconstructie, bestaande uit twee ankerbalkgebinten, waarop eenvoudige kapjukken (dekbalkjukken) zijn geplaatst; voorts een sporenkap van rondhouten sporen en haanhouten. Een derde kapjuk is geplaatst op de bakstenen brandgevel tussen woongedeelte en bedrijfsgedeelte. Op het noordelijke ankerbalkgebint zijn telmerken aangetroffen (gehakt, II). De kelder onder de opkamer heeft een enkelvoudige balklaag, voorts een bakstenen trapje. Diverse oude geprofileerde deurkozijnen (gepend).\r\nHet inwendige van het woongedeelte is waarschijnlijk omstreeks 1920-1930 gemoderniseerd, waarbij achter de \"grote keuken\" (thans de woonkamer), een slaapkamer werd gerealiseerd, waarvoor een gedeelte van de deel werd afgenomen. In de nieuw opgetrokken muur tussen deze slaapkamer en de deel bevindt zich een venster met dubbel draairaam met horizontale roedenverdeling. Bij deze verbouwing werd de oude schouw in de grote keuken waarschijnlijk verwijderd. Tevens werden alle deuren vervangen door eenvoudige Bruynzeeldeuren en kreeg de gang een nieuwe tegelvloer in zwarte en witte tegels.\r\nRondom de boerderij bevindt zich een eenvoudig erf, zonder monumentale bijgebouwen of groenelementen. Karakteristiek is de erftoegang via een langs het steile talud van de Drielsedijk afdalende oprit. Het erf wordt aan de westzijde voor een groot deel begrensd door een oude bakstenen tuinmuur, oorspronkelijk behorend bij de moestuinen van het verdwenen Huize Westerveld. De muur is gemetseld in baksteen in vlaams verband, sluit af met een bloktandlijst en een ezelsrug en bezit voorts eenvoudige bakstenen dammen.\r\n\r\nKorte beschrijving Drielsedijk 5\r\nDe voormalige jachtopzienerswoning dateert uit het laatste kwart van de 19de eeuw en vertoont geen specifieke stijlkenmerken. Aardige details zijn de symmetrisch ingedeelde voorgevel met centrale ingang en een keperboogvenster in de top. De overige gevels hebben deels ingrijpende wijzigingen ondergaan.\r\nHet pand bezit een rechthoekige plattegrond, één bouwlaag en een zadeldak met de nokrichting haaks op de voorgevel. Het dak is gedekt met gesmoorde verbeterde Hollandse pannen, heeft houten bakgoten en eenvoudig geprofileerde windveren, die boven de voorgevel zijn voorzien van een geprofileerde makelaar. Op de nok een bakstenen schoorsteen. De gevels zijn gemetseld in baksteen in kruisverband. De symmetrisch ingedeelde voorgevel heeft in de middenas de hoofdingang, voorzien van een strek, ongeprofileerd kozijn, uit de jaren '20-'30 daterende paneeldeur en boven het geprofileerde kalf een enkelruits bovenlicht. Voor de ingang een stoepje met gekleurde tegels. Aan weerszijden bevindt zich een venster met strek, ongeprofileerd kozijn met houten opgeklampte luiken, een houten lekdorpel en een T-schuifraam. In de top van de gevel bevindt zich een keperboogvenster onder een bakstenen keperboog. Het venster bezit een kozijn met tussenstijl en twee 2-ruits ramen. De rechter zijgevel heeft in de middenas een ingang met vernieuwde getoogde deur. Links hiervan bevindt zich een laag geplaatst kozijn met rollagen onder en boven en een dubbel houten opgeklampt luik. Hierboven bevindt zich een venster met 4-ruits schuifraam en luiken. De linker zijgevel heeft twee niet oorspronkelijke vensters. De achtergevel is wat betreft het benedendeel geheel gewijzigd. Thans bevinden zich hier moderne, niet bescheremenswaardige vensters. In de top van de gevel nog een oculusvenster met rollaag en 4-ruits raampje. \r\n\r\nKorte beschrijving boerderij Drielsedijk 7\r\nIn 1947 gebouwde T-boerderij. Het hier gevestigde fruit- en veebedrijf bestond tot in de jaren '70, toen het huidige wandelpark werd aangelegd. De boerderij is thans in gebruik als woonhuis. Het gebouw is een typisch voorbeeld van een wederopbouwboerderij uit de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog, toen onder meer door het \"Bureau wederopbouw boerderijen\" het herstel van in de oorlog vernielde bedrijven ter hand werd genomen. Mogelijk is ook deze boerderij door dit bureau gebouwd, getuige de gevelsteen in de achtergevel (met herrijzende Nederlandse leeuw), die in veel projecten van het bureau werd toegepast. De bouwstijl, die door het bureau werd gehanteerd, is uitgesproken traditioneel te noemen en sluit aan bij de Delftse school. \r\nDeze T-boerderij bezit een rechthoekig tweelaags voorhuis met schilddak en een rechthoekig éénlaags bedrijfsgedeelte met middenlangsdeel en een zadeldak met wolfeind boven de achtergevel. De daken zijn gedekt met gesmoorde verbeterde Hollandse pannen. Op de nokken staan gemetselde schoorstenen. De gevels zijn gemetseld in baksteen in kettingverband en voorzien van een bakstenen plint met rollaag. De vensters hebben bakstenen lekdorpels en ongeprofileerde houten kozijnen. In de eerste bouwlaag van het voorhuis worden de vensters aan de  bovenzijde afgesloten door bakstenen hanekammen. Het voorhuis bezit in de voorgevel en linker zijgevel in de eerste bouwlaag vensters met 4-ruits stolpramen en 2-ruits bovenlichten. De rechter zijgevel bevat een ingang met houten omlijsting en strokendeur. Deze omlijsting hoekt om in de achtergevel van het voorhuis, waar zich een tussen pilasters opgenomen siermetselwerkveld en een klein venster bevinden. In de tweede bouwlaag bevindt zich een aantal vensters met (deels) vernieuwde 4-ruits (stolp)ramen. Het voormalige bedrijfsgedeelte bezit in de zijgevels verschillende vensters met 4-ruits ramen. In de linker zijgevel bevindt zich geheel links een gewijzigde deur. De achtergevel heeft in het midden een brede moderne pui (invulling niet beschermenswaardig) ter plekke van de vroegere getoogde deeldeur. Aan weerszijden bevindt zich een venster met segmentboog en 4-ruits raam. Geheel links een later ingebroken staldeur. Boven de vroegere deeldeur bevindt zich een gevelsteen met herrijzende Nederlandse leeuw en het jaartal 1947. De eenvoudige, grotendeels uit rondhouten samengestelde gebintconstructie in het voormalige bedrijfsgedeelte is gewijzigd.","OMSCHRIJVING":"Drielsedijk zn. (bij nr. 7), Park Westerveld","SHAPE.STArea()":111718.9988025,"SHAPE.STLength()":2013.3499593050342,"GM_BESLUITBWDATUM":"31-03-2009","GM_BESLUITBWNUMMER":null,"RM_AANWIJZINGSDATUM":null},{"SOORT":"park","STATUS":"Gemeentelijk monument","BOUWJAAR":null,"OBJECTID":2,"WIJKNAAM":"Velperweg e.o.","BUURTNAAM":"Angerenstein","RM_NUMMER":null,"STATUSCODE":"GM","TOELICHTING":"PARK ANGERENSTEIN\t                                                                                                                                    01.09.94\r\n\r\nobjectno. : 11.9c\r\ndatering   : 18de eeuw - 1940\r\ntuinstijl     : ten dele Engelse landschapsstijl\r\narchitect  : \r\n\r\nmotivering\r\nGebied van belang voor de gemeente Arnhem wegens haar cultuurhistorische, landschappelijke en tuin-architectuurhistorische waarde.\r\n\r\ntoelichting\r\nHet park Angerenstein is het 11,90 ha grote restant van het oorspronkelijk veel grotere landgoed Angerenstein. Dit landgoed heeft een middeleeuwse oorsprong en heeft in de loop der jaren een groot aantal verschillende eigenaren gekend. De aanleg en bebouwing van het huidige landgoed gaat in oorsprong echter niet verder terug dan de 18de eeuw. Naast het park bleven het deels 18de eeuwse landhuis, een vroeg 20ste eeuwse koetshuis, bijgebouwtjes en poort bewaard. \r\nHet huidige park bevat tuinarchitectuur en elementen van de aanleg uit verschillende perioden, met beken, watervallen, vijvers en een pergola. Ook de bomen en struiken lopen in ouderdom ver uiteen. De oudste bomen (ondermeer grote beuken en eiken) dateren nog uit de 18de- en de 19de eeuw, evenals een enkele vijver. \r\nDe kunstmatig vervaardigde watervallen en diverse bruggen dateren, gezien hun uiterlijk en materiaalgebruik waarschijnlijk uit de eerste helft van de 20ste eeuw, toen ook het huis een grote verbouwing onderging. Thans heeft het park een openbare functie en dient het als wandelpark en als \"groene long\" voor de omliggende wijken. \r\nHet park is grotendeels aangelegd in een vroeg 19de eeuwse romantische Engelse landschapsstijl. Op een laat 18de eeuwse kaart van het gebied is de formele aanleg nog goed herkenbaar. Uit deze periode bleef een enkele oude bomenlaan intact.\r\nDe vroeg 19de eeuwse aanleg wordt gekenschetst door een ruime, parkachtige aanleg met slingerende paden, grote waterpartijen, forse boomgroepen, doorkijkjes, grasvelden, etc. Het hoog opgaande, monumentale geboomte bestaat voornamelijk uit eik en beuk. In het begin van de 20ste eeuw, waarschijnlijk ten tijde van de grootscheepse verbouwing van het huis, werd ten oosten van het landhuis een tuingedeelte herschapen in formele stijl. In deze tuin vindt men markante elementen, zoals een pergola en een vijver. \r\nIn het park bevindt zich voorts een sprengenbeek, welke herinnert aan de periode voordat het gebied werd herschapen tot een tuin. In het midden van de 17de eeuw voedde de spreng een watermolen, die zich bevond bij de grote vijver voor het huis. Het was in de 18de en 19de eeuw gebruikelijk, dat men bij de aanleg van parkachtige tuinen gebruik maakte van het aanwezige sprengensysteem. Sprengen en stuwvijvers werden omgevormd en deden voortaan dienst als sierelementen. \r\n\r\nDe waterlopen werden omgevormd tot waterleveranciers van vijvers en fonteinen. Het sprengenbeeksysteem in het park Angerenstein wordt gevoed door bron- en kwelwater uit het landgoed zelf en door water uit de beken uit naburige landgoederen, zoals Klarenbeek en Rennenenk. \r\nSamen met het oude huis en bijgebouwen vormt het park een tastbare herinnering aan de historie van dit oude landgoed. Het park bezit een groot aantal bijzondere cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten. Het geheel is van belang voor het zichtbaar houden van de historische ontwikkeling van Arnhem en omgeving, waar zich in het verleden talrijke landgoederen hebben bevonden, waarvan er reeds enkele door verkaveling verdwenen of sterk verkleind zijn ten behoeve van de aanleg van woonwijken. Het restant van het landgoed Angerenstein bepaalt voor een groot deel de structuur van de omliggende wijken en dient thans als fraai stadspark voor dit gebied.\r\n\r\nbeschrijving\r\nHet park heeft een grotendeels romantische landschappelijke aanleg, in de huidige vorm in hoofdzaak daterend uit de 19de eeuw. De aanleg wordt gekenschetst door grote open ruimten met grasvelden, afgeschermd door bosachtige delen, kleinere boomgroepen (voornamelijk monumentaal loofhout), solitair geplaatste, inmiddels tot monumentale grootte uitgegroeide bomen, slingerende zandpaden, deels in latere tijden verharde paden, doorkijkjes, vergezichten, forse vijverpartijen en andere waterelementen. Op en langs de randen van de open ruimten treft met \"clumps\" aan, in kleine groepen geplaatste monumentale bomen. Rond het huis en koetshuis staan grote bomen. Een groot deel van het park wordt langs de randen omgeven door bosachtige percelen, voornamelijk beplant met beuken en eiken, die vanwege hun ouderdom een respectabele grootte bezitten. Verspreid in het park treft men een aantal \"exotische\" bomen aan, zoals tulpebomen, ceder en moerascypres. Tot de oudste elementen in het park behoort een laantje voor het landhuis met zeer oude eiken. Laan en beplanting dateren nog uit de 18de eeuw.\r\nOpvallend zijn de grote waterpartijen ten westen, zuiden en oosten van het landhuis. De waterpartijen ten westen van het huis vallen op door het grillige verloop van hun oevers en hun fraaie oeverbeplanting, waardoor verrassende doorkijkjes ontstaan. In het park bevinden zich diverse sprengen en beken met vijverpartijen, welke de romantische sfeer versterken. Sommige van deze beken zijn voorzien van watervallen, gemetseld in baksteen. Bij de cascades van de beek bij de Julianalaan is veelvuldig gebruik gemaakt van geklonterde stenen. Een grote laan, omgeven door beuken en eiken leidt van het huis langs de Julianalaan in de richting van de Velperweg, waar nog vier hekposten van de voormalige poort staan (zie de aparte beschrijving van deze poort). Tussen deze laan en de Julianalaan bevindt zich een brede beek met cascades. In het gebied ten oosten van het huis bevindt zich in een lager gelegen gedeelte een oude, rechthoekige vijver met stenen randen en vier halfronde uitstulpingen. In de directe nabijheid daarvan staat een grote pergola met bakstenen pijlers op gepleisterde basementen met gepleisterde bekroningen. \r\n\r\nIn dit gedeelte gaat het eigenlijke park over in een sterk bebost gebied met vijvers en beken. Sommige sprengenbeken bezitten bakstenen dammen met een doorlaat voor water en op de uiteinden cirkelvormige smeedijzeren hekwerken. \r\n\r\nIn het bosachtige gedeelte achter het koetshuis, nabij de Bernhardlaan, staat een rechthoekig, éénlaags schuurtje uit het begin van de 20ste eeuw met een zadeldak met fors overstek en paars geglazuurde tuile du Nord-pannen. De gepleisterde gevels zijn wit geschilderd met een zwarte plint en zwart geschilderde speklagen. In de zijgevels bevinden zich vensters met lateien en zwart geschilderde segmentbogen. Deze vensters hebben draairamen. In de achtergevel bevindt zich een opgeklampte deur en in de voorgevel een groot venster met T-schuifraam. De vensters bezitten thans ijzeren roosters. \r\n\r\nHet huis, koetshuis, bijgebouwtjes en poort zijn beschreven in aparte beschrijvingen.","OMSCHRIJVING":"Julianalaan zn., Park Angerenstein","SHAPE.STArea()":121998.68327775,"SHAPE.STLength()":2193.146513531988,"GM_BESLUITBWDATUM":"05-07-1994","GM_BESLUITBWNUMMER":"94.021237","RM_AANWIJZINGSDATUM":null},{"SOORT":null,"STATUS":"Gemeentelijk monument","BOUWJAAR":null,"OBJECTID":3,"WIJKNAAM":"Schaarsbergen","BUURTNAAM":"West van Schaarsbergen","RM_NUMMER":null,"STATUSCODE":"GM","TOELICHTING":"WEKEROMSEWEG 1 (landgoed)\t\t\t\t\t\t                                         01.07.00\r\n\r\nobjectno. : 13.\r\ndatering   : in oorsprong in de 19de eeuw in gebruik genomen gebied, omstreeks 1915-1920 deels aangepast en\r\n                  gewijzigd tot buitenplaats.\r\ntuinstijl     : vroeg 20ste eeuwse landschappelijke tuinelementen binnen oudere geometrische hoofdstructuur\r\narchitect  : \t\r\n\r\nmotivering:\r\nObject van belang voor de gemeente Arnhem wegens zijn cultuurhistorische, landschappelijke en situeringswaarde.\r\n\r\ntoelichting:\r\nHet landgoed Westerheide bezit in vergelijking met de vele andere landgoederen in de gemeente Arnhem een vrij jonge geschiedenis. Het gebied Westerheide is waarschijnlijk pas na het midden van de 19de eeuw intensief in gebruik genomen als ontginnings- en bosbouwgronden. In de late 19de eeuw is sprake van een kleine boerderij/boswachterswoning met erf, met de naam \"Westerheide\", gelegen aan de Wekeromseweg, binnen een veel groter gebied, dat eveneens de naam Westerheide draagt. Dit gebied, gelegen tussen de Wekeromseweg in het zuiden, de Harderwijkerweg aan de noordzijde en de Maasbergseweg in het westen, bezit ook thans nog de naam Westerheide (nu bezit van het Gelders Landschap). Op een kaart van Arnhems buitengebieden, laatstelijk herzien in 1910, is de kleine boerderij Westerheide nog steeds het enige gebouw in het gebied, dat al wel wordt doorsneden door een rechthoekig padenpatroon, waarvan enkele paden met dubbele bomenreeksen. Het gebied is ingedeeld in grote percelen bos en heide, afgewisseld door een enkel perceel in cultuur gebracht land.\r\nWaarschijnlijk is Westerheide omstreeks 1915 geheel of gedeeltelijk in het bezit gekomen van een nieuwe eigenaar, dr. H.P. Krull, die nabij de 19de eeuwse woning in 1916 een nieuw landhuis liet bouwen. Niet veel later volgde een aantal bijgebouwen. In 1919 werd de oude boswachterswoning met een bergruimte/stal uitgebreid. De woning ging in de Tweede Wereldoorlog verloren, maar de oorspronkelijke plaats is nog steeds goed herkenbaar.\r\n\r\nDe voormalige boswachterswoning/boerderij:\r\nVan deze woning beleven enige foto's en bouwtekeningen van de oude toestand bewaard. Voor de uitbreiding bestond het pand slechts uit een groot woonvertrek met bedsteden en een slaapkamertje aan weerszijden en een achterhuis aan de achterzijde. In 1919 werd hieraan een schuur annex bergruimte toegevoegd, voorzien van een dwarsdeelingang. \r\nHet pand bezat na de uitbreiding een rechthoekige plattegrond, wit geschilderde bakstenen gevels en een zadeldak met rietdekking, voorzien van gebakken nokvorsten. De voorgevel vertoonde ook na 1919 nog de 19de eeuwse aanblik en bezat rechts een ingang met 2-ruits bovenlicht en links een venster met 6-ruits schuifraam en opgeklampte luiken. Geheel rechts, naast de ingang, bevond zich nog een klein venster. \r\nDe zijgevels bezaten kleine vensters met 4-ruits ramen en opgeklampte luiken en enige opgeklampte deuren. Van het van voor 1919 daterende werk zijn in de teruggevonden fundamenten baksteenformaten ingemeten: 21½-22x4½-5x11½ cm (handvorm). Dit kan wijzen op een datering omstreeks 1850. De bijbehorende put vertoont overeenkomstige formaten.\r\nDe uit 1919 daterende achtergevel bezat in de middenas een smalle ingang met 3-ruits bovenlicht en aan weerszijden hiervan een breed venster met strek, kozijn met middenstijl en twee 9-ruits ramen. In de top van de gevel een rondboogvormig opgeklampt luik met aan weerszijden een oculusvenster. In het linker deel van de rechter zijgevel bevond zich een brede dub-bele deur met veelruits bovendelen en korfboogvormige bovenzijde. Het rieten dak was hierboven opgewipt. De detaillering van het in 1919 toegevoegde gedeelte vertoont grote overeenkomsten met de nog aanwezige bijgebouwen op het landgoed (verg. venster stal, deuren in schuur, rieten dak met nokvorsten).\r\nDe inwendige constructie van het in 1919 toegevoegde gedeelte was uitgevoerd als een direkt op de vloer geplaatst fors kap-spant met schuin geplaatste stijlen en een horizontale spantbalk.\r\n\r\nHet landgoed\r\nDe oorspronkelijke inrichting van het (bos)gebied bleef bij de aanleg van de buitenplaats grotendeels bestaan. De geometrische aanleg met rechte lanen en rechthoekige percelen is gebaseerd op de 19de eeuwse ontsluiting van het gebied. Deze rechtlijnige padenstructuur is reeds traceerbaar op kaarten vanaf de tweede helft van de 19de eeuw en kan typisch worden genoemd voor de wijze van ontsluiten van de voorheen \"woeste\" gronden op de Veluwe. Rondom het huis wordt het beeld sinds het tweede decennium van de 20ste eeuw meer bepaald door de vrijere vormen van de landschappelijke stijl, met ruime gazons, boomgroepen en solitairen, zowel loof- als naaldhout. Zo is een fraai coulissenachtig geheel gecreëerd, met het huis als middelpunt.\r\nHet landgoed vormt visueel-ruimtelijk gezien een gesloten eenheid, terwijl de grote open ruimten rond het landhuis min of meer in zich zelf gekeerde ruimten zijn, waarop het huis zich oriënteert.\r\nHet kleine landgoed maakt wat betreft de aanleg, de aanwezige padenstelsels, groenelementen, tuinen en bebouwing een gave indruk, niet verstoord door latere ingrijpende wijzigingen. Het geheel bezit als voorbeeld van een grotendeels vroeg 20ste eeuwse buitenplaats met diverse kenmerken uit deze periode, gelegen binnen een oudere onderliggende structuur, voor de gemeente Arnhem monumentale, landschappelijke en cultuurhistorische waarde.\r\n\r\nBeschrijving: (18-10-1994)\r\nHet landgoed Westerheide is gelegen aan de noordelijke zijde van de Wekeromseweg en bevindt zich binnen een door het Gelders Landschap beheerd gebied, dat eveneens de naam Westerheide draagt. \r\nDit gebied bestaat voor een groot deel uit percelen naald- en loofhout, enige bescheiden heidepercelen en grasland. Het binnen een moderne omheining gelegen landgoed kent een afwisseling van percelen bos (voornamelijk loofhout), kleine weiden, huis met moes- en siertuinen en percelen met afwisselende begroeiing. De hoofdingang tot het landgoed is gelegen aan de Wekeromseweg. Een langgerekt smal perceel, gelegen tussen We-keromseweg en Amsterdamseweg behoort echter ook nog tot het goed. Aan de Amsterdamseweg bevindt zich dan ook een tweede entree met oude hekposten.\r\nHet nagenoeg rechthoekige, geometrisch ingedeelde grondgebied van het landgoed wordt doorsneden door een aantal voornamelijk rechte paden, welke zijn beplant met enkelvoudige of dubbele bomenreeksen. Evenwijdig aan de Wekeromseweg bevindt zich een laan met dubbele beplanting, bestaande uit voornamelijk beuken. Het verloop van deze laan is ook buiten de landgoedgrens traceerbaar en dateert van voor de vroeg 20ste eeuwse aanleg van de buitenplaats. Haaks op deze laan verloopt een aantal ontsluitingspaden, waarvan er één de hoofdoprijlaan naar het huis vormt, aan weerszijden omzoomd door Amerikaanse eiken. \r\nIn de zuidwestelijke hoek van het gebied bevindt zich de deels ommuurde moestuin met pomphuis. Aan het pad, evenwijdig verlopend aan de Wekeromseweg, is de plek herkenbaar, waar zich de kleine boswachterswoning met schuur bevond, welke in de Tweede Wereldoorlog werd verwoest. Op deze plaats bevindt zich thans op en rond de gedeeltelijk vrij liggende fundamenten enige begroeiing in de vorm van opslag en restanten van oudere erfbegroeiing (bijv. rododendrons) en met gras ingeplante open ruimte.\r\nNoordwestelijk van het landhuis bevindt zich een kleine groep bijgebouwen (stal, schuren, ren).\r\nHet landhuis wordt aan vier zijden omgeven door open terreinen met gazons, omzoomd door forse groenelementen (loofhout en naaldhout). Met name aan noord- en oostzijde bieden deze forse open terreinen fraaie zichten op het landhuis. Verspreid over de open terreinen en bosweiden bevinden zich enkele betonnen drinkbekkens voor wild. \r\nNabij het landhuis, in het als siertuin op te vatten gedeelte van de buitenplaats, staan forse solitaire loof- en naaldbomen. In dit tuingedeelte bevinden zich grintpaden, geschoren hagen, coniferen en heesters. \r\n(Noord)westelijk van het huis, op de open ruimte bij de schuren en stal, bevinden zich groepen fraaie bomen (voornamelijk beuk), waarvan een aantal van aanzienlijke ouderdom.\r\n\r\nHaaks op de hoofdingang aan de Wekeromseweg bevindt zich een oprijlaan (thans openbare weg), welke aanvangt bij de Amsterdamseweg. Hier bevinden zich ook nog twee gepleisterde hekposten. Deze oprijlaan is voorzien van een dubbele rij bomen (midden 20ste eeuw). Evenwijdig aan deze laan bevindt zich aan de oostelijke zijde een langgerekt weideperceel, dat tot het landgoed behoort.","OMSCHRIJVING":"Wekeromseweg 1, landgoed Westerheide","SHAPE.STArea()":109292.95223945,"SHAPE.STLength()":2098.9471442904105,"GM_BESLUITBWDATUM":"27-06-2000","GM_BESLUITBWNUMMER":"bkw 00/1428N","RM_AANWIJZINGSDATUM":null}],"record_count":null,"data_size_bytes":null,"dataset_count":2,"query_examples":[{"url":"https://geo.arnhem.nl/arcgis/rest/services/OpenData/Monumenten/MapServer?f=json","curl":"curl -s 'https://geo.arnhem.nl/arcgis/rest/services/OpenData/Monumenten/MapServer?f=json' -H 'Accept: application/json'","label":"Layer metadata","method":"GET","description":"Service definition: the list of layers."},{"url":"https://geo.arnhem.nl/arcgis/rest/services/OpenData/Monumenten/MapServer/0/query?where=1=1&outFields=*&f=geojson&resultRecordCount=5","curl":"curl -s 'https://geo.arnhem.nl/arcgis/rest/services/OpenData/Monumenten/MapServer/0/query?where=1=1&outFields=*&f=geojson&resultRecordCount=5' -H 'Accept: application/json'","label":"Query features","method":"GET","description":"Fetch up to 5 features as GeoJSON."}],"status":"ok","error_message":null,"profiled_at":"2026-07-02T10:24:19.159Z","run_id":"22d87bc4-154b-4f5b-881b-7c6be61df825","created_at":"2026-07-02T10:24:19.159Z","updated_at":"2026-07-02T10:24:19.159Z"},"limits":[]}